Kwiecień 2019
P W Ś C P S N
« Sty    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  

Pogoda na jutro

Ks. Antoni Janusz

janusz KSIĄDZ ANTONI JANUSZ

Antoni Janusz urodził się 20 września 1820 r. w Czechowicach. W księdze chrztów parafii p/w św. Katarzyny w Czechowicach Dziedzicach jest do dziś zapis, że Antoni był synem szafarza majątku hrabiego Renarda na Liszkach. Uczył się kolejno w szkole powszechnej w Bielsku, potem w niemieckim gimnazjum w Cieszynie, a następnie w seminarium duchownym w Ołomuńcu. Tam klerycy pochodzący z Księstwa Cieszyńskiego mieli swoją niewielką bibliotekę polską. Najstarsi klerycy byli książnikami, czyli bibliotekarzami. Mieli oni również za zadanie uczyć innych kleryków języka polskiego, aby mogli oni w przyszłości głosić kazania i spowiadać polskich parafian w ich ojczystym języku. Jednym z takich książników był też Antoni Janusz.

W sierpniu 1845 roku Antoni Janusz przyjął święcenia kapłańskie i rozpoczął posługę jako wikary w Bielsku u proboszcza ks. Mateusza Opolskiego pełniącego wówczas funkcję Wikariusza Generalnego na Śląsku Cieszyńskim. Ten wielki propagator nauczania w ojczystym polskim języku wywarł niewątpliwie wpływ na późniejszą działalność młodego kapłana.

Po śmierci ks. Ludwika Regera parafię w Zebrzydowicach powierzono 28 – letniemu ks. Antoniemu Januszowi 27 września 1848 roku. Przez Zebrzydowice i okolicę przeszła w latach 1848 – 1855 straszliwa epidemia cholery. Zmarło bardzo dużo mieszkańców naszej wioski oraz wielu robotników pracujących przy budowie kolei żelaznej i dużego około 570 metrowego wiaduktu w Zebrzydowicach. Młody proboszcz z ogromnym poświęceniem opatrywał chorych, zmarłym oddawał ostatnią posługę (przez prawie 100 lat przeleżała w dawnej kaplicy cmentarnej trumna z ruchomym dnem, której używano wielokrotnie do grzebania zmarłych na cholerę właśnie w tamtym czasie).

W połowie XIX wieku ludność miejscowa posługiwała się głównie w urzędach językiem niemieckim i mową z ogromnymi wpływami języka morawskiego. Nie było tutaj polskich książek ani modlitewników. Ks. Antoni Janusz, gorliwy uczeń ks. Opolskiego, postanowił to zmienić. Przy pomocy Karola Miarki – nauczyciela i organisty w Pielgrzymowicach oraz Józefa Lompy zebrał polskie pieśni religijne śpiewane na Śląsku. Po kilku latach pracy nad nimi nasz skromny proboszcz wreszcie na początku roku 1857 za zezwoleniem arcybiskupa wrocławskiego wydał anonimowo w cieszyńskiej drukarni Karola Prochaski swój kancjonał pod nazwą: PRACA CODZIENNA, COROCZNA I CAŁOŻYWOTNA KAŻDEGO CHRZEŚCIANINA KATOLICKIEGO; ALBO KSIĄŻKA MODLITEWNA I KANCYONAŁ DLA KATOLIKÓW Z RÓŻNYCH KSIĄŻEK MODLITEWNYCH I ŚPIEWNIKÓW ZEBRANA.

Była to wręcz rewolucyjna książka. Po raz pierwszy na tym terenie wydano modlitewnik w polskim języku i drukowany łacińską czcionką. Kolejny polski ewangelicki modlitewnik ukazał się dopiero 8 lat później i drukowany był jeszcze tzw. szwabachem. Kancjonał liczący 1057+XVI stron oprawiony w skórę, spinany często zdobną klamrą, kosztował tyle co dobra krowa w gospodarstwie. Mimo to 4000 egzemplarzy rozeszło się bardzo szybko, w roku 1858 było już 1000 kolejnych subskrybentów. Pomimo trudności w przyzwyczajeniu się do łacińskich czcionek kancjonał przyjęto przychylnie rugując morawskie modlitewniki. Z tej książki wiele pokoleń uczyło się mówić, czytać i pisać po polsku, dlatego gorąco winniśmy dziękować Panu Bogu za takiego plebana i za jego dar w postaci KANCYONAŁU.

Ks. Antoni Janusz zmarł w wieku 41 lat w lipcu 1861 r. Na jego nekrologu znalazł się znaczący napis: Koniec życia ludzkiego jest końcem dnia właściwie. Im kto szczerzej pracował, tym spokojniej zaśnie.

Rada Gminy Zebrzydowice właściwie doceniła zasługi ks. Janusza i 30 sierpnia 1990 r. jego imieniem nazwała chyba najdłuższą z ulic Zebrzydowic. Przy tej ulicy znajduje się cmentarz, na którym spoczął spracowany ks. Antoni Janusz.

Helena i Ludwik Bartoszek

Skomentuj

 

 

 

Można używać tych znaczników HTMLa

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>