Grudzień 2018
P W Ś C P S N
« Paź    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

Pogoda na jutro

POŁAŹNICY

 

Jan Szymik był zaolziańskim etnografem, nauczycielem, poetą, znawcą kultury ludowej Śląska Cieszyńskiego, któremu poświęcił wiele swoich publikacji. Działał w sekcji ludoznawczej Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego.

w/w  tak opisuje zwyczaj przedświąteczny .

trójniczek

„TRÓJNICZEK”

POŁAŹNIK

 

W dzień św. Tomasza (21 grudnia) nikomu nie wolno było chodzić do lasu, żeby nie przysporzyć sobie nieszczęścia, co stwierdza także znane tutaj powiedzenie: „Na świętego Toma siedź doma”, zakazu tego przestrzegali także myśliwi,gajowi, leśnicy,a nawet drwale i kłusownicy.Od tego dnia w Beskidach na wschód od Sałajki (rezerwat przyrody w okolicy Czantorii w  Czechach), chodzili po wsi młodzi chłopcy, tzw. połaźnicy , z życzeniami świątecznymi, wręczając gospodarzom połaźniczkę ( ozdobione bibułkowymi różyczkami i wstążeczką małe gałązki świerkowe lub jodłowe), za co otrzymywali zapłatę pieniężną. Była to też swego rodzaju kontrola, czy nikt z domowników przypadkiem nie wyszedł do lasu, bo rozpoczynali swe oracje życzeniowe często słowami:                                                                                                                          „Posłoł nas tu św. Toma, czyście tu są wszyscy doma”. Następnie połaźniczek składał powinszowanie słowem wiązanym np .Jo je mały połaźniczek, przyniós żech Wóm tu  trojniczek. Trojniczek se weście, sy mnie się nie śmiyjcie. przeca z wozym nie jadym, słomy, siana nie wiezym., a co mi docie to weznym. Docie grosz albo dwa, to je dobra kolęda. Jak docie stówke albo dwie, to mi kapsy nie urwie. Po oracji i wręczeniu gospodarzom połaźniczki chłopiec otrzymywał zapłatę. na odchodne odzywał się jeszcze do gospodarza: „A gazdo! w św. Toma, nie jedźcie do lasu po strómy, abyście nie był chrómy”.  W ten dzień przed nieszczęściem broniła granica płotu. poza nią rozpoczynało się wszystko, co złe nieprzyjazne.

 

Skomentuj

 

 

 

Można używać tych znaczników HTMLa

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>